दरवर्षी घरोघरी गणपतीची प्रतिष्ठापना का केली जाते…? बहुतेक गणपतीची प्रतिष्ठापना करणाऱ्यांना त्याचे खरे कारण अजूनही माहीत नाही….!

आध्यात्मिक

आपल्या धार्मिक ग्रंथानुसार महर्षी वेद व्यास यांनी महाभारताची रचना केली आहे. पण महाभारतासारखे महाकाव्य लिहिणे महर्षी वेदव्यास यांच्या अखत्यारीत नव्हते. म्हणून त्यांनी श्री गणेशजींची पूजा केली आणि गणपतीला महाभारत लिहिण्याची विनंती केली. सर्व सनातन धर्मवासी दरवर्षी गणेश चतुर्थीच्या दिवशी गणपतीची स्थापना करतात. पण गणपती बसवणाऱ्यांची संख्या फारच कमी आहे ज्यांना त्याच्या उद्देशाची किंवा कारणाची योग्य माहिती आहे.

आज आम्‍ही तुम्‍हाला येथे गणपतीच्‍या स्‍थापनेबद्दल काही अतिशय महत्‍त्‍वाच्‍या गोष्‍टी सांगणार आहोत. महर्षी वेद व्यास यांच्या प्रार्थनेनंतर भगवान गणेशाने लेखन सुरू केले. वेद व्यासांच्या प्रार्थनेनंतर गणपतीजींनी संमती दिली आणि रात्रंदिवस लेखनाचे काम सुरू झाले. त्यामुळे गणेशजींना थकवा येणे तर साहजिकच होते, मात्र या काळात त्यांना पाणी पिण्यासही मनाई करण्यात आली होती.

त्यामुळे गणपतीच्या शरीराचे तापमान नियंत्रणात ठेवण्यासाठी वेद व्यासांनी त्याच्या अंगावर मातीची पेस्ट लावून भाद्रपद शुक्ल चतुर्थी तिथीला गणेशाची पूजा केली. मातीचा लेप कोरडा केल्यावर गणेशजींचे शरीर ताठ झाले. यामुळे गणपतीच्या नावांपैकी एक नाव पार्थिव गणेश देखील ठेवण्यात आले. महाभारताचे लेखन कार्य 10 दिवस चालले आणि अनंत चतुर्दशीला लेखन कार्य पूर्ण झाले.

गणपतीचे वाढते तापमान पाहून वेद व्यास यांनी हे काम केले – वेद व्यासांनी पाहिले की, गणपतीच्या शरीराचे तापमान खूप वाढले आहे आणि त्याच्या अंगावरील मातीचा लेप सुकून खाली पडू लागला आहे. गणपतीची अशी अवस्था पाहून वेद व्यासांनी त्याला पाण्यात टाकले. या दहा दिवसांत वेद व्यासांनी गणेशाला विविध पदार्थ खाण्यासाठी दिले. तेव्हापासून गणपती बसवण्याची प्रथा सुरू झाली.

यामुळेच या दहा दिवसांत गणपतीला त्याच्या आवडीचे विविध पदार्थ अर्पण केले जातात. गणेश चतुर्थीला काही ठिकाणी दंड चौथ असेही म्हणतात. गुरु शिष्य परंपरेनुसार या दिवसापासून विद्याध्यान सुरू होत असे. या दिवशी लहान मुलेही काठीने खेळतात. गणेशजींना रिद्धी-सिद्धी आणि बुद्धीचे दाता देखील मानले जाते. त्यामुळे काही भागात याला दंड चौथ असेही म्हणतात.

विसरुनही घरात ठेवू नका अशी गणपतीची मूर्ती, प्रतिष्ठापना करतानाही घ्या ही खबरदारी – भगवान गणेश हे सुख, समृद्धी आणि वैभवाचे प्रतीक मानले जाते. घरामध्ये गणपतीची मूर्ती ठेवल्याने कोणत्याही प्रकारचा त्रास होत नाही आणि घरात नेहमी आनंदाचे वातावरण असते. वास्तूनुसार घरामध्ये गणपतीची मूर्ती बसवण्यापूर्वी अनेक खबरदारी घेणे आवश्यक आहे. चला जाणून घेऊया की घरात गणेशजीची प्रतिष्ठापना कुठे आणि कशी करावी..!

दिशा लक्षात ठेवा – घराच्या ईशान्य कोपर्‍यात गणेशजींची प्रतिष्ठापना करणे सर्वात शुभ असते. पूजेसाठी घराचा ईशान्य कोपरा उत्तम आहे. तसेच घराच्या पूर्व किंवा पश्चिम दिशेला गणेशजी ठेवू शकता. मूर्ती ठेवताना परमेश्वराचे दोन्ही पाय जमिनीला स्पर्श करत आहेत याची नोंद घ्यावी. घराच्या दक्षिण दिशेला गणपती कधीही ठेवू नये. घरात जेथे प्रार्थनास्थळ असेल तेथे शौचालय किंवा घाण नसावी.

गणेशजी बसलेले असू नयेत – जर तुम्हाला तुमच्या कार्यालयात किंवा कामाच्या ठिकाणी गणेशजींची मूर्ती ठेवायची असेल तर नेहमी लक्षात ठेवा की ती गणपतीच्या बसलेल्या स्थितीत असू नये. गणपती बसण्याची योग्य जागा तुमच्या घरात आहे. यामुळे घरात सुख-समृद्धी नांदते. गाईच्या शेणापासून बनवलेला गणपती खूप शुभ मानला जातो. त्यांना घरात ठेवल्याने घरात कधीही दुःख येत नाही.

गणेशजींच्या सोंडेची काळजी घ्या – घरात नेहमी तोच गणेश आणा ज्याची सोंड डावीकडे झुकलेली असेल. तुमच्या घरी गणेशाची एकच मूर्ती ठेवा. त्यांची पत्नी रिद्धी-सिद्धी यांना दोन किंवा अधिक गणेशजी ठेवल्याचा राग येतो. मूर्ती कशा प्रकारची असावी – स्फटिकाची गणेशजी घरात ठेवल्याने सर्व वास्तुदोष दूर होतात. लहान स्फटिकाचा गणपती तुम्ही घरात ठेवू शकता.

दुसरीकडे, हळदीपासून बनवलेले गणेशजी तुमचे नशीब चमकवतात. हळदीचा गणपती घरात ठेवल्याने भाग्य कधीच साथ सोडत नाही. मोदक आणि उंदीर असणे आवश्यक आहे – जेव्हा कधी गणेशजींची मूर्ती घेण्यासाठी जाल तेव्हा तीच मूर्ती घरी आणा ज्यामध्ये मोदक आणि गणेशजींचे वाहन देखील उंदीर आहे, अन्यथा ती मूर्ती अपूर्ण राहील.

तुम्ही गणेशजींना लाकडी टेबलावरही ठेवू शकता आणि त्यांच्या चरणी तांदूळ अर्पण केल्याने तुमचे नशीब तुमच्यावर कृपा करू लागेल. पिंपळाच्या झाडाखाली ठेवा- गणपतीला पीपळ, आंबा आणि कडुलिंबाच्या झाडाखाली ठेवणे खूप शुभ मानले जाते. असे केल्याने घरात सकारात्मकता येते. तुमच्या घरात किंवा बाहेर एखादे झाड असेल तर तिथे गणेशाची प्रतिष्ठापना करू शकता.

या ठिकाणी मूर्ती ठेवू नका – गणपतीची मूर्ती घराच्या त्या कोपऱ्यात कधीही नसावी, झोपताना तुमचे पाय ज्या बाजूला राहतात, त्या कोपऱ्यात कधीही ठेवू नका. गणेश जवळ किंवा पायऱ्यांखालीही ठेवू नका कारण त्याच पायऱ्यांवरून तुम्ही चालत असता त्या ठिकाणी अंधार असतो. असे करणे म्हणजे श्रीगणेशाचा अपमान होईल.