जेजुरी किल्ल्याचे रहस्य ! खंडोबा देव जुन्या जेजुरी किल्ल्यावरून नवीन गडावर कसे आले? खंडोबा अजूनही त्या ठिकाणी…

धार्मिक

नमस्कार मित्रांनो व मैत्रिणींनो, आज आपण महाराष्ट्राचे कुलदैवत असणाऱ्या !खंडोबाची स्थापित असणारे पुणे जिल्ह्यातील जेजुरी बद्दल माहिती सांगणार आहोत. महाराष्ट्रात पंढरपूरचा विठ्ठल, कोल्हापूरचा जोतिबा आणि जेजुरीचा खंडोबा या त्रिमूर्ती णा खूप मानले जाते आणि यांचे लाखो भक्त आहेत. नवीन जेजुरी व जुनी जेजुरी याबद्दल माहिती आज आपण तुम्हाला देणार आहे?

आणि देव नवीन जेजुरीवर जुन्या जेजुरीवरून म्हणजे कडेपठारावरून कसा आला याबद्दल ही एक कथा आहे. खूप वर्षांपूर्वी खैरे नावाचे भक्त सुपे पारगणामध्ये राहत होते. ते खंडोबा देवाचे खूप मोठे भक्त होते. जुन्या गडावर म्हणजे कडेपठारावर ते दररोज करेच पाणी घेऊन जात होते आणि दररोज देवाला करेचे पाणी घालत होते. त्यांचा नित्यक्रम म्हणजे देवाची पूजा अर्चा करणे हा होता.

त्यांना आता वय झाल्यामुळे तेथे जाऊन पूजा करणे शक्य होत न्हवत, म्हणून त्यांनी पूजेसाठी एकदा गेले असताना देवाला म्हणाले कि माझे वय झाल्यामुळे मला आता तुझी पूजा करणे शक्य होत नाही आणि तू माझ्या घरी माज्या सोबत चल.हे ऐकून देवाने त्यांचे हे म्हणणे मान्य केले आणि देव त्याला म्हणाले की तुझ्यासोबत मी येणार पण तू जाऊपर्यंत कुठेही मागे वळून बघायचं नाही. तसेच ज्या ठिकाणी तू मागे वळून बघशील त्याच ठिकाणी मी थांबेन.

देवाने सांगितल्याप्रमाणे खैरे पुढे जात होते व देव त्याचा पाठीमागे होते, नवीन गडावर गेल्यावर खैरे यांना अशी शंका आली कि देव नक्की येत तर असतील ना आणि त्यांनी वळून मागे पाहिले.त्याने मागे पाहिल्यामुळे देव तिथेच थांबला. तेव्हापासून मल्हारी मार्तंड या गडावर खंडोबा देवाचे वास्तव्य झाले. त्यांचे मंदिरही तेथेच बांधण्यात आले आणि त्याला आज नवीन जेजुरीगड असे म्हणले जाते.

तसेच खंडोबा हे कडेपठारावर का आले, खंडोबा हे महादेवाचा अवतार आहेत का यावर अजून एक कथा आहे.खुप वर्षे आधी लवथळेशवर मधील डोंगरावर मोठे ऋषीमुनी राहत होते आणि दोन रा क्षस मनी आणि मल्ल यांनी त्या ऋषीमुनींना त्रा स द्यायला सुरूवात केली. त्यामुळे त्यांनी शंकराची आराधना लवथळेशवर येथे केली.

तेव्हा महादेव खंडोबाचा अवतार घेऊन तेथे प्रकट झाले आणि त्यांनी काळभैरवाचा अवतार घेतला, हाती खडग घेतलं आणि कडेपठारावर म्हणजे जुन्या पठारावर त्या राक्षसांचा व ध केला. मनी व मल्ल यांचा व ध केला म्हणून मल्हारी आणि म्हाळसेचा कांत म्हणून म्हाळसाकांत अश्या या दोन नावं प्रचलित आहेत.

मार्तंड भैरव म्हणजे कालभैरव यांचा दोन पत्नी आहेत. एक आहे म्हाळसा त्या लिं गायत स माजाची होती आणि निवाशी या ठिकाणी लिं गायत हा स माज राहत होता. एक मोठे व्यापारी निवाशी या ठिकाणी राहत होता आणि खंडोबाशी आपल्या मुलीचे लग्न झाले असे त्यांना स्वप्न पडले.तेव्हा ते देवा कडे गेले व म्हाळसा आणि खंडोबाचे लग्न ठरले आणि पाली या ठिकाणी पौर्णिमेला लग्न झाले.

पण पुढे काही काळातच देवाने धनगरांची मुलगी बानू हिला खंडोबा दर्शनाला आल्यावर तिला बघितलं आणि दोघांचे प्रेम झाले. बाणाईसोबत देवाला लग्न करायचे होते पण लग्न करणार कसे? मग एक दिवस सारिपाठचा डाव म्हाळसेसोबत ठरला आणि देवाने हा डाव जर हरला तर त्यांना बारा वर्षे वनवास करावा लागेल असे म्हाळसेने वचन दिले.

आणि तसच झालं सारिपाठाचा डाव देव हरले आणि वनवासात निघून गेले. नंतर वेगळे रूप घेऊन बाणाईच्या घरी देव गेले आणि त्यांच्या बाबांची मेंढरे सांभाळू लागले. त्यांनी सर्व मेंढरे एक दिवस मा रून टाकली व बाणाईच्या बाबांना म्हणाले की तू तुझ्या मुलीचं माझ्याशी लग्न लावून दिले तर ही मेंढरे जिवंत होतील.

यामुळे खंडोबाचे आणि बाणाई लग्न झाले अशी कथा सांगितली जाते. या देवाची अतिशय भक्ती सर्व हिं दू ध र्माचे लोक हे करतात आणि वर्षातून एकदा तरी या मंदिरात दर्शनासाठी जातात.